صف های عجیب بنزین در تهران؛ چرا مردم باک های نیمه پر را دوباره پر می کنند؟

ترافیک در برخی جایگاه‌های سوخت تهران در روزهای اخیر در حالی رشد یافته که ترکیبی از رفتار احتیاطی مردم، محدودیت کارت‌های اضطراری و نگرانی از تغییر نرخ بنزین تقاضا برای سوخت‌گیری با کارت جایگاه را بالا برده است.

مطابق داده‌ها ارائه شده همشهری آنلاین، در روزهای اخیر برخی جایگاه‌های سوخت تهران با ترافیک قابل‌توجه خودروها مواجه شده‌اند، وضعیتی که در بعضی ساعات، صف‌هایی طولانی مقابل جایگاه‌ها ایجاد کرده و زمان سوخت‌گیری را رشد داده است. تحلیل اظهارات جایگاه‌داران و رفتار مراجعه‌کنندگان حاکی از آن است این شلوغی را نمی‌توان به یک عامل واحد نسبت داد و مجموعه‌ای از عوامل، از صعود مصرف فصلی تا شکل‌گیری انتظارات درباره بها بنزین در ایجاد این وضعیت نقش دارند.

یکی از مهم‌ترین عواملش رفتاری است که در هفته‌های اخیر در میان بخشی از مالکان خودرو دیده می‌شود. برخی رانندگان منتظر خالی شدن باک خودرو نمی‌مانند و درحالی‌که هنوز مقدار قابل‌توجهی بنزین در باک دارند، دوباره برای سوخت‌گیری به جایگاه مراجعه می‌کنند. در واقع بخشی از تقاضای ایجادشده در جایگاه‌ها ناشی از مصرف واقعی نیست، بلکه ناشی از تلاش برای جلو انداختن مصرف آینده است، نوعی رفتار احتیاطی که در وضعیت بیشتر شدن نااطمینانی در مورد سیاست بنزین شکل گرفته است.

انتظار برای رشد نرخ بنزین، به‌ویژه نرخ سوم و بها سوخت عرضه‌شده با کارت جایگاه یکی از عوامل شکل‌دهنده رفتار تازه مصرف‌کنندگان است. برخی شهروندان با این تصور که ممکن است بها سوخت با کارت جایگاه رشد یابد ترجیح می‌دهند با کارت شخصی خود سوخت‌گیری نکنند و در مقابل، برای استفاده از کارت اضطراری جایگاه اصرار داشته باشند.

این رفتار در ظاهر با هدف استفاده از سوخت با نرخ فعلی انجام می‌شود، اما خروجی آن رشد تعداد مراجعات به جایگاه‌هاست. بخشی از رانندگان تلاش می‌کنند باک خودرو را همواره پر نگه دارند تا درصورت تغییر احتمالی نرخ، حداقل یک باک از سایر مصرف‌کنندگان جلوتر باشند. به بیان دیگر، بخشی از صف‌های ایجادشده در جایگاه‌ها نه به‌دلیل کمبود بنزین، بلکه حاصل شکل‌گیری یک تقاضای احتیاطی است، تقاضایی که از نگرانی در مورد آینده نرخ سوخت ناشی می‌شود.

عامل دیگری که به بیشتر شدن تراکم در برخی جایگاه‌ها نسبت داده می‌شود افت میزان سوخت‌گیری با کارت جایگاه است. برخی مراجعه‌کنندگان می‌گویند در تعدادی از جایگاه‌ها میزان سوخت‌گیری با کارت اضطراری از ۲۵لیتر به ۱۵لیتر افت یافته است. با این حال یک مقام آگاه در شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی در گفت‌وگو با همشهری تأکید کرده است که هیچ تغییری در سهمیه بنزین و میزان سوخت‌گیری با کارت جایگاه ایجاد نشده و هرگونه تصمیم به‌روز در این زمینه به‌صورت رسمی اعلام خواهد شد.

رئیس کانون جایگاه‌داران کشور نیز در گفت‌وگو با همشهری صعود مراجعه به جایگاه‌ها را تأیید کرده و شارژ کارت‌های سوخت در ابتدای ماه، رشد مصرف در فصل گرما و سفر و محدودیت استفاده از کارت‌های اضطراری را از عوامل مؤثر در این وضعیت دانسته است. به‌ گفته وی، با آغاز ‌ماه به‌روز، سهمیه کارت‌های سوخت خودروها شارژ شده و طبیعی است که بخشی از مردم برای استفاده از سهمیه خود به جایگاه‌ها مراجعه کنند. در عین حال، صعود استفاده از خودرو در فصل سفر و مصرف بیشتر به دلیل استفاده از کولر نیز تقاضای بنزین را بالا برده است.

او علاوه بر این با اشاره به محدودیت‌های اعمال‌شده برای کارت‌های اضطراری جایگاه‌ها گفت که در مقطعی سقف استفاده از کارت اضطراری جایگاه به به ۱۵ لیتر افت یافته بود و هرچند حالا به ۲۰ لیتر رسیده است اما همین کم و زیاد شدن ها موجب می شود که مراجعات به پمپ بنزین ها هم رشد پیدا کند مسئلهی که به‌ گفته او همچنان می‌تواند در برخی ساعات باعث شود کارت اضطراری در تعدادی از جایگاه‌ها در دسترس نباشد.

رئیس کانون جایگاه‌داران کشور تأکید کرده است که برای افت مراجعه مردم به کارت اضطراری، سهمیه بنزین با نرخ ۵۰۰۰تومانی نیز به میزان ۲۰لیتر در کارت سوخت شخصی شارژ شده، اما با وجود این اقدام همچنان در برخی جایگاه‌ها تعداد مراجعات بالاست.

او یک عامل دیگر را نیز نگرانی مردم از روزهای خاتمهی ‌ماه می‌داند. به ‌گفته وی، برخی شهروندان که در ماه گذشته با محدودیت کارت‌های اضطراری مواجه شده‌اند، حتی در ابتدای ‌ماه ترجیح می‌دهند سهمیه کارت شخصی خود را نگه دارند تا در دهه سوم‌ ماه یا هنگام سفر و نیازهای ضروری از آن استفاده کنند. همین رفتار باعث بیشتر شدن تقاضا برای استفاده از کارت اضطراری جایگاه شده است.

محسن پاک‌نژاد، وزیر نفت با اشاره به ناترازی تولید و مصرف بنزین گفت: دولت به‌دنبال افت واردات بنزین است و طرح‌های مختلفی برای مدیریت ناترازی در حال ارزیابی است، اما هنوز هیچ‌ کدام به مرحله قطعیت نرسیده‌اند. وی با بیان اینکه بخشی از ناترازی بنزین از طریق واردات جبران می‌شود تأکید کرد: هدف دولت رساندن واردات بنزین به حداقل ممکن است. وزیر نفت از سوی دیگر گفت: طرح‌های مدیریت این وضعیت در محافل کارشناسی در حال ارزیابی است و پس از نهایی شدن، شرحات آن پیش از اجرای هر اقدام به مردم اعلام خواهد شد. پاک‌نژاد درباره خبرهای منتشر شده منتشرشده در مورد نرخ‌های به‌روز بنزین نیز تأکید کرد که بخشی از این گزارش‌ها گمانه‌زنی رسانه‌ای است و تا زمان اتخاذ تصمیم نهایی نمی‌توان آنها را مبنا قرار داد.